• Home   /  
  • Archive by category "1"

Karapatan Ng Mga Kabataan Essay Help

PANDAIGDIG NA PAGPAPAHAYAG NG MGA KARAPATAN NG TAO

PANIMULA

Sapagkat ang pagkilala sa katutubong karangalan at sa pantay at di-maikakait na mga karapatan ng lahat ng nabibilang sa angkan ng tao ay siyang saligan ng kalayaan, katarungan at kapayapaan sa daigdig.

Sapagkat ang pagwawalang-bahala at paglalapastangan sa mga karapatan ng tao ay nagbunga ng mga gawang di-makatao na humamak sa budhi ng sangkatauhan, at ang pagdatal ng isang daigdig na ang mga tao ay magtatamasa ng kalayaan sa pagsasalita at ng kaligtasan sa pangamba at pagdaralita ay ipinahayag na pinakamataas na mithiin ng mga karaniwang tao.

Sapagkat mahalaga, kung ang tao ay di-pipiliting manghawakan bilang huling magagawa, sa paghihimagsik laban sa paniniil at pang-aapi, na ang mga karapatan ng tao'y mapangalagaan sa pamamagitan ng paghahari ng batas.

Sapagkat mahalagang itaguyod ang pagpapaunlad ng mabuting pagsasamahan ng mga bansa.

Sapagkat ang mga mamamayan ng Mga Bansang Nagkakaisa ay nagpatibay sa Karta ng kanilang pananalig sa mga Saligang karapatan ng tao, sa karangalan at kahalagahan ng pagkatao at sa pantay na mga karapatan ng mga lalaki at babae at nagpapasiyang itaguyod ang kaunlarang panlipunan at lalong mabubuting pamantayan ng buhay sa lalong malaking kalayaan.

Sapagkat ang mga Kasaping Estado ay nangako sa kanilang sarili na tamuhin sa pakikipagtulungan sa mga Bansang Nagkakaisa, ang pagtataguyod ng pandaigdig na paggalang at pagtalima sa mga karapatan ng tao at mga saligang kalayaan.

Sapagkat lubhang mahalaga ang pagkakaunawa ng lahat sa mga karapatan at kalayaang ito at lubhang mahalaga sa ganap na pagsasakatuparan ng mga pangakong ito.

Ngayon, Samakatuwid, Ang Pangkalahatang Kapulungan ay nagpapahayag ng Pandaigdig na Pagpapahayag na ito

ng mga Karapatan ng Tao

bilang pangkalahatang pamantayang maisasagawa para sa lahat ng tao at bansa, sa layuning ang bawat tao at bawat galamay ng lipunan, na laging nasa isip ang Pahayag na ito, ay magsikap sa pamamagitan ng pagtuturo at edukasyon na maitaguyod ang paggalang sa mga karapatan at kalayaang ito at sa pamamagitan ng mga hakbang na pagsulong na pambansa at pandaigdig, ay makamtan ang pangkalahatan at mabisang pagkilala at pagtalima sa mga ito, maging ng mga mamamayan ng mga Kasaping Estado at ng mga mamamayan ng mga teritoryo na nasa ilalim ng kanilang nasasakupan.

Artikulo 1

Ang lahat ng tao'y isinilang na malaya at pantay-pantay sa karangalan at mga karapatan. Sila'y pinagkalooban ng katwiran at budhi at dapat magpalagayan ang isa't isa sa diwa ng pagkakapatiran.

Artikulo 2

Ang bawat tao'y karapat-dapat sa lahat ng karapatan at kalayaang nakalahad sa Pahayag na ito, nang walang ano mang uri ng pagtatangi, gaya ng lahi, kulay, kasarian, wika, relihiyon, kuro-kurong pampulitika o iba pa, pinagmulang bansa o lipunan, ari-arian, kapanganakan o iba pang katayuan.

Bukod dito, walang pagtatanging gagawin batay sa katayuang pampulitika, hurisdiksiyunal o pandaigdig na kalagayan ng bansa o teritoryong kinabibilangan ng isang tao, maging ito ay nagsasarili, itinitiwala, di-nakapamamahala sa sarili o nasa ilalim ng ano mang katakdaan ng soberanya.

Artikulo 3

Ang bawat tao'y may karapatan sa buhay, kalayaan at kapanatagan ng sarili.

Artikulo 4

Walang sino mang aalipinin o bubusabusin; ipagbabawal ang ano mang anyo ng pang-aalipin at ang pangangalakal ng alipin.

Artikulo 5

Walang sino mang pahihirapan o lalapatan ng malupit,di-makatao o nakalalait na pakikitungo sa parusa.

Artikulo 6

Ang bawat tao'y may karapatang kilalanin saan mang dako bilang isang tao sa harap ng batas.

Artikulo 7

Ang lahat ay pantay-pantay sa harap ng batas at may karapatan sa walang pagtatangi ng pangangalaga ng batas. Ang lahat ay may karapatan sa pantay na pangangalaga laban sa ano mang pagtatangi-tanging nalalabag sa Pahayag na ito at laban sa ano mang pagbubuyo sa gayong pagtatangi-tangi.

Artikulo 8

Ang bawat tao'y may karapatan sa mabisang lunas ng karampatang mga hukumang pambansa tungkol sa mga gawang lumalabag sa pangunahing mga karapatan na ipinagkaloob sa kanya ng saligang batas o ng batas.

Artikulo 9

Walang sino mang ipaiilalim sa di-makatwirang pagdakip, pagpigil o pagpapatapon.

Artikulo 10

Ang bawat tao'y may karapatan sa ganap na pagkakapantay-pantay, sa isang makatarungan at hayag na paglilitis ng isang hukumang malaya at walang kinikilingan, sa pagpapasiya ng kanyang mga karapatan at panangutan at sa ano mang paratang na kriminal laban sa kanya.

Artikulo 11

Ang bawat taong pinararatangan ng pagkakasalang pinarurusahan ay may karapatang ituring na walang-sala hanggang di-napatutunayang nagkasala alinsunod sa batas sa isang hayag na paglilitis na ipinagkaroon niya ng lahat ng garantiyang kailangan sa kanyang pagtatanggol.

Walang taong ituturing na nagkasala ng pagkakasalang pinarurusahan dahil sa ano mang gawa o pagkukulang na hindi isang pagkakasalang pinarurusahan, sa ilalim ng batas pambansa o pandaigdig, noong panahong ginawa iyon. Hindi rin ipapataw ang parusang lalong mabigat kaysa nararapat nang panahong magawa ang pagkakasalang pinarurusahan.

Artikulo 12

Walang taong isasailalim sa di-makatwirang panghihimasok sa kanyang pananhimik, pamilya, tahanan o pakikipagsulatang ni sa tuligsa sa kanyang karangalan at mabuting pangalan. Ang bawat tao'y may karapatan sa pangangalaga ng batas laban sa gayong mga panghihimasok o tuligsa.

Artikulo 13

Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan ng pagkilos at paninirahan sa loob ng mga hanggahan ng bawat estado.

Ang bawat tao'y may karapatang umalis sa alin mang bansa, pati na sa kanyang sarili, at bumalik sa kanyang bansa.

Artikulo 14

Ang bawat tao'y may karapatang humanap at magtamasa sa ibang bansa ng pagpapakupkop laban sa pag-uusig.

Ang karapatang ito'y hindi mahihingi sa mga pag-uusig na tunay na nagbubuhat sa mga pagkakasalang di-pampulitika o sa mga gawang nasasalungat sa mga layunin at simulain ng mga Bansang Nagkakaisa.

Artikulo 15

Ang bawat tao'y may karapatan sa isang pagkamamamayan.

Walang sino mang aalisan ng kanyang pagkamamamayan ng walang katwiran ni pagkakaitan ng karapatang magpalit ng kanyang pagkamamamayan.

Artikulo 16

Ang mga lalaki't babaeng may sapat na gulang ay may karapatang mag-asawa at magpamilya nang walang ano mang pagtatakda dahil sa lahi, bansang kinabibilangan o relihiyon. Nararapat sila sa pantay-pantay na karapatan sa pag-aasawa, sa panahong may asawa at pagpapawalang bisa nito.

Ang pag-aasawa'y papasukan lamang sa pamamagitan ng malaya at lubos na pagsang-ayon ng mga nagbabalak magkapangasawahan.

Ang pamilya ay likas at pangunahing pangkat sa sangay ng lipunan at karapat-dapat sa pangangalaga ng lipunan at ng Estado.

Artikulo 17

Ang bawat tao'y may karapatang mag-angkin ng ari-arian nang mag-isa gayon din na kasama ng iba.

Walang sino mang aalisan ng kanyang ari-arian nang walang katwiran.

Artikulo 18

Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan ng pag-iisip, budhi at relihiyon; kasama sa karapatang ito ang kalayaang magpalit ng kanyang relihiyon o paniniwala maging nag-iisa o kasama ang iba sa pamayanan upang ipakilala ang kanyang relihiyon o paniniwala sa pagtuturo, pagsasagawa,pagsamba at pagtalima.

Artikulo 19

Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan ng pagkukuro at pagpapahayag; kasama ng karapatang ito ang kalayaan at kuru-kuro nang walang panghihimasok at humanap, tumanggap at magbigay ng impormasyon at kaisipan sa pamamagitan ng alin mang paraan ng pagkakalat at walang pagsasaalang-alang ng mga hanggahan.

Artikulo 20

Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan sa mapayapang pagpupulong at pagsasamahan.

Walang sino mang pipiliting sumapi sa isang kapisanan.

Artikulo 21

Ang bawat tao'y may karapatang makilahok sa pamahalaan ng kanyang bansa, sa tuwiran o sa pamamagitan ng mga kinatawang malayang pinili.

Ang bawat tao'y may karapatan sa pantay na pagpasok sa paglilingkod pambayan ng kanyang bansa.

Ang kalooban ng bayan ang magiging saligan ng kapangyarihan ng pamahalaan; ang kaloobang ito'y ipahahayag sa tunay na mga halalan sa pana-panahon sa pamamagitan ng pangkalahatan at pantay-pantay na paghahalal at idaraos sa pamamagitan ng lihim na balota o sa katumbas na pamamaraan ng malayang pagboto.

Artikulo 22

Ang bawat tao, bilang kasapi ng lipunan, ay may karapatan sa kapanatagang panlipunan at nararapat na makinabang sa pamamagitan ng pambansang pagsisikap at pakikipagtulungang pandaigdig at alinsunod sa pagkakabuo at mga mapagkukunan ng bawat Estado, sa mga karapatang pangkabuhayan, panlipunan at pangkalinangan na lubhang kailangan para sa kanyang karangalan at sa malayang pagpapaunlad ng kanyang pagkatao.

Artikulo 23

Ang bawat tao'y may karapatan sa paggawa, sa malayang pagpili ng mapapasukang hanapbuhay, sa makatarungan at kanais-nais na mga kalagayan sa paggawa at sa pangangalaga laban sa kawalang mapapasukang hanap-buhay.

Ang bawat tao'y may karapatan sa kapantay na bayad ng kapantay na gawain, nang walang ano mang pagtatangi.

Ang bawat taong gumagawa ay may karapatan sa makatarungan at nababatay sa kabayarang tumitiyak sa kanyang sarili at sa kanyang pamilya ng kabuhayang karapat-dapat sa karangalan ng isang tao, at pupunan, kung kailangan, ng iba pang paraan ng pangangalangang panlipunan.

Ang bawat tao'y may karapatang magtatag at umanib sa mga unyon ng manggagawa para sa pangangalaga ng kanyang mga kapakanan.

Artikulo 24

Ang bawat tao'y may karapatan sa pamamahinga at paglilibang, kasama ang mga makatwirang pagtatakda ng mga oras ng paggawa at may sahod sa mga pana-panahong pista opisyal.

Artikulo 25

Ang bawat tao'y may karapatan sa isang pamantayan ng pamumuhay na sapat para sa kalusugan at kagalingan ng kanyang sarili at ng kanyang pamilya, kasama na ang pagkain, pananamit, paninirahan at pagpapagamot at kinakailangang mga paglilingkod panlipunan, at ng karapatan sa kapanatagan sa panahong walang gawain, pagkakasakit, pagkabalda, pagkabalo, katandaan at iba pang kakapusan sa ikabubuhay sa mga di-maiiwasang pangyayari.

Ang pagkaina at pagkabata ay nararapat sa tanging kalinga at tulong. Ang lahat ng bata, maging anak na lehitimo o di-lehitimo, ay magtatamasa ng gayon ding pangangalagang panlipunan.

Artikulo 26

Ang bawat tao'y may karapatan sa edukasyon. Ang edukasyon ay walang bayad, doon man lamang sa elementarya at pangunahing antas. Ang edukasyong elementarya ay magiging sapilitan. Ang edukasyong teknikal at propesyonal ay gagawing maabot ng lahat at ang lalong mataas na edukasyon ay ipagkakaloob nang pantay-pantay sa lahat batay sa pagiging karapat-dapat.

Ang edukasyon ay itutungo sa ganap na pagpapaunlad ng pagkatao at sa pagpapalakas ng paggalang sa mga karapatan ng tao at mga pangunahing kalayaan. Itataguyod nito ang pagkakaunawaan, pagbibigayan, at pagkakaibigan ng lahat ng bansa, mga pangkat na panlahi o panrelihiyon, at palawakin ang mga gawain ng mga Bansang Nagkakaisa sa ikapapanatili ng kapayapaan.

Ang mga magulang ay may pangunahing karapatang pumili ng uri ng edukasyong ipagkaloob sa kanilang mga anak.

Artikulo 27

Ang bawat tao'y may karapatang makilahok nang malaya sa buhay pangkalinangan ng pamayanan, upang tamasahin ang mga sining at makihati sa mga kaunlaran sa siyensiya at sa mga pakinabang dito.

Ang bawat tao'y may karapatan sa pangangalaga ng mga kapakanang moral at materyal bunga ng alin mang produksiyong pang-agham, pampanitikan o pansining na siya ang may-akda.

Artikulo 28

Ang bawat tao'y may karapatan sa kaayusang panlipunan at pandaigdig na ang mga karapatan at mga kalayaang itinakda sa Pahayag na ito ay ganap na maisasakatuparan.

Artikulo 29

Ang bawat tao'y may mga tungkulin sa pamayanan sa ikaaari lamang ng malaya at ganap na pagkaunlad ng kanyang pagkatao.

Sa paggamit ng kanyang mga karapatan at mga kalayaan, ang bawat tao'y masasaklaw lamang ng mga katakdaan gaya ng ipinapasya ng batas ng tanging sa layunin lamang ng pagtatamo ng kaukulang pagkilala at paggalang sa mga karapatan at mga kalayaan ng iba at sa pagtugon sa makatarungang kahilingan ng moralidad, kaayusang pambayan at ng pangkalahatang kagalingan sa isang demokratikong lipunan.

Ang mga karapatan at kalayaang ito ay hindi magagamit sa ano mang pangyayari nang nasasalungat sa mga layunin at mga simulain ng Mga Bansang Nagkakaisa.

Artikulo 30

Walang bagay sa Pahayag na ito na mapapakahulugan ang nagbibigay sa alin mang Estado, pangkat o tao ng ano mang karapatang gumawa ng ano mang kilusan o magsagawa ng ano mang hakbang na naglalayong sirain ang nakalahad dito.

Kung may sampung utos ng Diyos na dapat sundin ng sangkatauhan, ikaw bilang magulang, dapat mong sundin at ibigay sa iyong mga anak ang kanilang karapatan bilang bata. Ang pagiging magulang ay hindi basta-basta. Ito ay napakalaking responsibilad sa Diyos, sa lipunan at sa iyong  mga supling.

Paki-check lang po kung nasusunod ninyo ang mga karapatan ng bawat bata. Baka isa ka sa nakalilimot o ngayon mo lang ito nalaman???

1. Karapatang maisilang at mabigyan ng pangalan. (Right to be born and be given a name). Hoy, ineng at takeng nabasa niyo, ‘to? Pag-isipan ang isang bagay bago gawin ha? Hindi ‘yong ‘pag nabuo ay ‘hindi pa ready’ ang isasagot. Kawawang bata sa sinapupunan ang magsasakripisyo. At ikaw naman ina na nagluwal sa iyong anak, pakirehistro po ng anak niyo sa civil registrar sa inyong munisipyo. Hindi iyong grade one na, wala pa ring Birth Certificate. Saka lang kukuha kapag kinukuha ni titser kasi ‘di tatangapin sa paaralan. Isa pa, saka pabibinyagan ang anak sabay-sabay. 4 in 1, parang kape? Siyam na anyos na si panganay, pito si pangalawa, lima si pangatlo at dalwa si bunso, nagalit tuloy si Padre Damaso.

2.Karapatang maging malakas at malusog. (Right to be strong and healthy). Hindi dahilan ang pagiging mahirap o kawalan ng regular na trabaho kaya ‘di makakain ng masustanyang pagkain si anak. Iyan lagi ang daing sa akin ng mga nanay sa field. Haller ‘nay kahit sa lata o butas na timba, o lumang gulong puwede kang magtanim ng mga gulay. Wala ka mang lupa na taniman o may malawak kang bakuran, magtanim lang po at marami na kayong maaaning gulay at prutas. Marami pong bitamina at protina na nasa gulay at prutas, ‘di man tayo madalas makakain ng karne o isda.

www.backyardgardener.com

www.gardening-tips-idea.com/backyard-garde…

3. Karapatan mong mabigyan ng maayos na tahanan. (Right to an abode). Sabi nga po, “aanhin niyo ang bahay na bungalow, kung ang nakatira dito ay kuwago. Buti pa ang isang kubo na nakatira ay tao“. Ibigay po natin sa mga bata ang may pagmamahal, makatao at responsableng pag-aaruga. Iyong tinatawag nilang kapuso, kapamilya at kapatid na pagmamahal upang masabi nila na sila ay nasa kanilang maayos na tahanan.

4.Karapatang tumira sa isang malinis, maayos at ligtas na kapaligiran. (Right to live in a clean, peaceful, and safe environment). Malinis kahit barong-barong ang inyong bahay basta malinis, daig nyo pa ang nasa palasyo. Sabi nga sa kanta ng Eraserheads na TOYANG:

Bahay namin maliit lamang
Pero pero pero malinis ‘to pati sa kusina
Kumain man kami laging sama-sama”

‘Wag naman ‘nay, ‘tay iyong nasanay na tayong m’yembro ng ating pamilya si ipis, si langaw, si daga na para bang komportable na silang palakad-lakad sa ating bahay at tipong kalaro na ng iyong mga anak. Saka si lamok, uso pa naman ngayon ang dengue. Kaya kung may kalinisan at kaayusan ang kapaligiran, siguradong ligtas ang ating kabataan.

5.Karapatang makapag-aral. (Right to education). Natutuwa ako sa aming Gobernadora, at nagkaroon siya ng programa upang maging maayos ang edukasyon sa aming lalawigan. Isa sa programa niya ang OB Montessori approach sa mga Daycare Center na naka-focus sa mga batang nagmula sa mahihirap na pamilya. Makakapag-aral na sila na may kalidad na edukasyon at ‘di ganoon kataas ang tuition fee tulad sa ibang private Montessori..  Salamat po.

6.Karapatang maglibang. (Right to play). Kaya mga magulang, baka masyadong nalilimutan na ito. Naalala ko ang isa kong kaibigan, proud na proud siya sa kanyang anak at achiever sa klase nila. Kaya naman pala. Pagkatapos ng klase, tuloy sa tutorial center. Pagdating sa bahay, pagod na pagod na ang bata. Tulog agad tapos gigising ng maaga para pumasok ulit. Ganito na lang ang routine ng buhay niya, at ‘pag weekend ay tutorial pa rin –  voice lesson. ‘Di naman talaga kagandahan ang boses, frusrated singer lang ang ina kaya gustong maging singer ang anak. hay, buti nakinig sa payo ko.

7.Karapatang malinang ang angking talino. (Right to enhance talents and interests). Note: siguraduhing aking talino ng bata at ‘di angking kagustuhan ng magulang. LOLHindi ko na po hahabaan ang explanation.

8.Karapatang magkaroon ng pamilyang mag-aaruga. (Right to have a caring family). Bawat bata ay may karapatang magkaroon ng pamilya na mag-aaruga sa kanya – pamilyang magmamahal, mag-aalaga at gagabayan siya sa kanyang paglalakbay patungo sa kanyang mga pangarap at hindi pamilyang magiging sanhi upang ‘di nya maabot ang mga iyon.

9.Karapatang matuto ng mabuting ugali at magandang-asal. (Right to learn proper and good behavior). Kapamilya, napaka-importante na ito ay inyong malaman. Ang kabutihang asal at ugali ng isang bata ay unang natutunan sa kanyang kinagisnang pamilya. Kaya kung ano ang kanyang bukang bibig at gawi, ito’y reflection kung anong klaseng pamilya mayroon siya. Kabutihang asal at gawi po ang kanyang karapatang matutunan. Kung ito ay ‘di niyo naituro sa kanya, nalabag niyo na po ang isang karapatan ng batang si Juan.

10. Karapatang ipagtanggol at matulungan ng pamahalaan. (Right to be supported by the government). Mmm… isang banat lang sa ating Gobyerno: Huwag ibuhos lahat ng panahon at budget sa hearing ni Corona at Arroyo. Nasira na nila ang  kinabukasan ng ibang mga bata at kabataan na umaasa sa kanilang pamumuno.Bigyan niyo naman ng atensyon at panahon ang mga kabataan at batang nasa paligid niyo na tumatanaw na magkaroon pa sila ng pag-asa at magandang kinabukasan. Maging mulat ang mata ng mga tao sa gobyerno.

Bawat isa sa atin ay responsable sa mga karapatan ng mga bata, Kapamilya, kapitbahay, kaibigan, kabarkada,kasangga o kakwentuhan ka man, dapat ikaw ay may kamalayan sa iyong kapaligirang ginagalawan dahil sa bawat sulok nito ay may batang nakatingin at  ang nakikinig sayo.

author: Angela

p.e./kf

About Angela

isang babae na may positibong pananaw sa buhay, mapagmahal sa asawa't anak, madaling umiyak at madali ring mapatawa. May misyong gumawa ng mabuti sa bawat araw sa kapwa kahit sa maliit na pamamaraan man o malaking bagay... Isang ngiti mo lang may pinasaya ka na nakapaligid syo... Masarap mabuhay ng may pagmamahal!

  • Isang liham para sayo ALDUB(papa Alden and Yayadub)- August 30, 2015
  • Ukay-ukay- September 22, 2014
  • Usapang Mag-Ina- September 18, 2013
  • Happy Mother’s Day, Mommyjoyce!!!- May 11, 2013
  • Salamat, DFBI..- April 24, 2013
  • Nakita Ko ang Ideal Man Ko Kay Eva!- January 8, 2013
  • Ang Tunay na Diwa ng Isang Pamilya!- December 19, 2012
  • Utang ay Dapat Bayaran Pero Kapag Sobra na Dapat Nang Kalimutan…- November 26, 2012
  • Dahil Babae Ako at Ako ang Ina????- August 23, 2012
  • Babae…Inaabuso Ka ba? Saan Ka tatakbo?- August 6, 2012

One thought on “Karapatan Ng Mga Kabataan Essay Help

Leave a comment

L'indirizzo email non verrà pubblicato. I campi obbligatori sono contrassegnati *